Zbiornik przeciwpożarowy: przepisy i wymagania

Zbiornik przeciwpożarowy jest potrzebny, gdy wodociąg nie daje tyle wody, ile przepisy wymagają do zewnętrznego gaszenia pożaru. Zasady ustala rozporządzenie MSWiA z 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030).

Najczęstsze pojemności wynikają wprost z przepisów: 100 m³ dla mniejszych budynków użyteczności publicznej, 200 m³ dla większych, a przy uzupełnianiu brakującej wody 10 m³ na każdy brakujący 1 dm³/s, nie mniej niż 50 m³.

Rysunek ziemnego zbiornika przeciwpożarowego: rzut, przekrój i stanowisko czerpania wody

Kiedy przepisy wymagają zbiornika przeciwpożarowego?

Woda do gaszenia powinna w pierwszej kolejności pochodzić z wodociągu. Gdy wodociąg jej nie zapewnia, trzeba wykonać uzupełniające źródło wody w odległości nie większej niż 250 m od chronionego obiektu (§ 4 ust. 5). Rozporządzenie dopuszcza trzy takie źródła:

studnię o wydajności co najmniej 10 dm³/s,
punkt czerpania wody przy naturalnym lub sztucznym zbiorniku albo na cieku o stałym przepływie co najmniej 20 dm³/s,
przeciwpożarowy zbiornik wodny spełniający wymagania Polskiej Normy.

Ta sama zasada obowiązuje budynki użyteczności publicznej (§ 5 ust. 2), hale produkcyjne i magazynowe (§ 6 ust. 2 i 10) oraz budynki gospodarki rolnej (§ 6 ust. 9 i 10).

Jaką pojemność musi mieć zbiornik?

Pojemność zależy od rodzaju obiektu. Rozporządzenie podaje ją wprost albo przez wydajność wodociągu, którą zbiornik ma zastąpić:

Obiekt	Wymagana woda	Zbiornik zamiast wodociągu
Budynek użyteczności publicznej lub zamieszkania zbiorowego do 5 000 m³ kubatury i 1 000 m² powierzchni	10 dm³/s	100 m³ (§ 5 ust. 1 pkt 1)
Pozostałe budynki użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego	20 dm³/s	200 m³ (§ 5 ust. 1 pkt 2)
Budynek gospodarki rolnej, strefa pożarowa do 2 000 m²	co najmniej 10 dm³/s	10 m³ na 1 dm³/s brakującej wody (§ 6 ust. 10 pkt 2)
Budynek gospodarki rolnej, strefa pożarowa powyżej 2 000 m²	co najmniej 15 dm³/s	10 m³ na 1 dm³/s brakującej wody (§ 6 ust. 10 pkt 2)
Hala produkcyjna lub magazynowa	10–60 dm³/s, zależnie od strefy pożarowej i gęstości obciążenia ogniowego (tabela nr 2)	brakująca wydajność × czas trwania pożaru, najwyżej 4 godziny (§ 6 ust. 10 pkt 1)

Gdy zbiornik tylko uzupełnia wodociąg w budynku użyteczności publicznej, liczy się 10 m³ na każdy brakujący 1 dm³/s, ale nie mniej niż 50 m³ (§ 5 ust. 2). Przykład dla hali: brakuje 20 dm³/s, a czas trwania pożaru wynosi 2 godziny. Zbiornik musi wtedy zmieścić 20 dm³/s × 7 200 s = 144 m³ wody. Czas trwania pożaru ustala się według Polskiej Normy, w projekcie.

Jakie wymagania techniczne musi spełnić zbiornik?

Szczegółowe wymagania dla zbiorników i stanowisk czerpania wody określają Polskie Normy (§ 8 ust. 4). Samo rozporządzenie wymaga, żeby:

źródło wody było zabezpieczone przed przypadkowym wpadnięciem ludzi i zwierząt, czyli w praktyce ogrodzone (§ 4 ust. 7),
punkt czerpania wody pozwalał pobierać wodę z głębokości nie większej niż 4 m, licząc od lustra wody do poziomu stanowiska (§ 4 ust. 6),
był wyposażony w studzienkę ssawną albo inne urządzenie do poboru wody, zabezpieczone przed zamuleniem i zamarzaniem (§ 4 ust. 6 pkt 1),
miał stanowisko czerpania wody z dojazdem dla wozu strażackiego (§ 4 ust. 6 pkt 2).

Co zrobić, gdy nie da się spełnić wymagań?

Rozporządzenie przewiduje dwie drogi. Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej może na wniosek właściciela dopuścić na czas określony zastępcze źródło wody, np. istniejący staw albo studnię ze stanowiskiem czerpania i dojazdem (§ 8 ust. 1). W szczególnie uzasadnionych przypadkach można też uzgodnić z komendantem wojewódzkim PSP rozwiązanie zamienne, które nie pogorszy ochrony przeciwpożarowej (§ 8 ust. 3).

Kto ustala, jaki zbiornik jest potrzebny w moim obiekcie?

Wymaganą ilość wody i pojemność zbiornika ustala projekt, uzgadniany z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Przygotowujemy taki projekt razem z uzgodnieniami: wystarczy lokalizacja i rodzaj obiektu, resztę policzymy.

Źródła

Rozporządzenie MSWiA z 24 lipca 2009 r., Dz.U. 2009 nr 124 poz. 1030 (ISAP)

Stan prawny sprawdzony 13 listopada 2026 r. Ten tekst nie zastępuje projektu ani uzgodnienia z rzeczoznawcą.